türkü ile şarkı arasındaki benzerlikler farklar

saz

“Şarkı” bir divan nazım biçimi. Türkü de halk edebiyatında kullanılan bir biçim.

türkü, türkî’den geliyor, türk’e ait olan, türk usülü anlamında.
şarkının da benzer şekilde şarkî’den geldiği söyleniyor. ama bunun şüpheli olduğunu düşünüyorum. biraz ‘türkü türke, şarkı şarka aittir, türkü bizim özümüz şarkı ise başka milletlerden aldığımız şeylerdir’ havası var.

ayrıca şarkı diye türkmenlerin kullandığı bir saz çeşidi varmış zamanında. bu da şarkî etimolojisinin doğru olmadığını gösterebilir.

tabi bugün şarkı, ingilizcedeki song gibi genel manada kullanılıyor. pop şarkısı deyince kimsenin aklına meyanı nakaratı olan bilmemne vezninde yazılmış bir şiir gelmiyor elbette. ama yine de halk şarkısı yerine türkü demek tercih ediliyor. demek ki eskiden beri gelen ayrım halen devam etmekte.

Sözlükte;                                                            İstanbul’u Çok Sevenler Fırsatlara Buyursun

Türkiye’nin sözlü geleneğinde, bir ezgi ile söylenen halk şiirlerinin her çeşidini göstermek için, en çok kullanılan ad “türkü”dür. Türkü kelimesinin, Türk adının sonuna, ilgi eki olan “i” ekinin getirilmesiyle ortaya çıktığı anlaşılır. Türki: Türk’le ilgili, Türk’e özgü anlamında kullanılır.

Kendine özgü ve değişik ezgilerle söylenen türkü zamanla anonimleşen bir nazım biçimidir. Türküler ana dörtlüklerle, onu izleyen nakaratlardan oluşur. Türkülerdeki dörtlüklere (üçlük veya ikilik de olabilir) “bent” adı verilir. Nakaratlar ise halk dilinde bağlama ve kavuştak olarak adlandırılır. Kavuştaklar her ezgiden sonra tekrar edilen ikilik (ya da daha çok) dizelerdir.

Türkünün belli bir şekli yoktur. Bir koşma, bir semai, bir destan ya da herhangi bir halk şiiri türkü ezgisiyle söylendiğinde türkü olur. Bu yüzden türkü tipinin en belirgin özelliği “melodisidir”. Türküler yukarıda saydığımız nazım biçimlerinin aksine hece vezninin her kalıbıyla söylenir. Yani hece sayısı itibariyle bir sınırlama olmaz.

Türkülerin büyük çoğunluğu anonimdir ya da ağızdan ağza söylenirken söyleyeni kaybolmuştur. Türküler bu şekilde halkın malı olurlar. Türküler çoğu kez, bir doğa olayı ya da bir kahramanlık karşısında doğar ve yayılırlar. Türküler, doğdukları bölgenin özelliklerini koruyamazlar. Taşındıkları bölgelerde kişilerin, yer adlarının, hatta konuların bile değiştiği görüldüğü için, nerde doğduklarını saptamak güçleşir.

Mahmut Ragıp Gazimihal, ezgilere göre usulsüz ve usullü türküler olarak iki ayırım yapar. Usulsüz olanlar; divan, bozlak, koşma, hoyrat ve Çukurova’yı içine alan uzun havalardır. Usullü olan türküler grubunda ise genellikle oyun havaları yer alır ki bunlara Konya’da oturak havası, Urfa’da kırık hava adı verilmektedir.

Ezgilerine göre türküler:
—Usullü (Oyun havaları)

—Usulsüz (Uzun Havalar)

Türklerde işlenen konulara göre de sınıflama yapan yazarlarımız vardır. Konularına göre türküler:

—Ninniler

—Çocuk türküleri

—Doğa türküleri

—Aşk türküleri

—Kahramanlık ve askerlik türküleri

—Tören türküleri

—İş türküleri

—Karşılıklı türküler

—Ölüm türküleri

—Oyun türküleri

—Tabiat ve hayvan türküleri

—Zeybek ve derebeyi türküleri

—Cinayetler ve acıklı olaylarla ilgili türküler

—Güldürücü türküler

—Yemek ve yiyecekle ilgili türküler.

Yapılarına göre türküleri sınıflandıran yazarlar da türkülerin bent kavuştaklarını göz önünde bulundurmuşlardır. Bu tür sınıflama şöyledir:

—Bentleri dörtlüklerle kurulan türküler

—Bentleri üçlüklerle kurulan türküler

—Bentleri beyitlerle kurulan türküler.

—Mahlasa göre türküler.

—Yöreye Göre türküler. Kalın metin

Şarkı
Divan şiirine Türkler tarafından katılmış bir nazım şekli.Besteyle okumak için yazılmıştır.Bestelenmek amacıyla yazıldığı için 3-5 dörtlük arası değişir. Yeni edebiyatımızda Yahya Kemal Beyatlı,bu türü ustalıkla kullanmıştır.Aruz ölçüsünün her kalıbı kullanılır.Dörtlüklerden kurulan musammat da denebilir.Murabbaya benzer.5 ya da 6 dizelik bentlerden de oluşabilir.Üçüncü dizeye miyan, dördüncü dizeye nakarat denir. Aşk, sevgili, ayrılık, içki ve eğlence konularında yazılır. Divan edebiyatının ilk şarkı yazarı Nail-i Kadim’dir.Lale Devri’nde ise en önemli temsilcisi Nedim’dir.En çok şarkıyı Enderunlu Vasıf yazmıştır.

Müzikte, türkünün karşıtı olarak, Şarktan gelen,doğuya ilişkin,özgü,tarzında anlamında kullanılır.

Dörder mısralık 2-5 bendden meydana gelir. Birinci bendin 2. ve 4., öbür bendlerin yalnız sonuncu mısraları hiç değişmeden tekrarlanır.

Şarkının ilk örneklerine,Divan edebiyatımızda,11. yüzyılda rastlanır.Bu edebiyatımızda şarkı özellikle18. yüzyılda,Lâle Devri’nde çok gelişmiştir.Divan edebiyatının en büyük şarkı şairiNedim’dir.Halk edebiyatında da şarkı türünde eserler veren şairler yetişmiştir.

Yahya Kemal de bu türde edebiyatımıza güzel örnekler kazandırmıştır.
Şarkı’nın Özellikleri [değiştir]Dört dizelik bentlerden oluşur. Şarkının uyak düzeni şöyledir: abab, cccb, dddb… Tekrarlanan dizeye nakarat denir Eğer bendin son dizesi aynen tekrarlanırsa buna murabba-i mütekerrir denir. Bent sayısı 2-5 arasında değişir. Felsefi konular ve aşk konusu işlenir.şair son dizede mahlasını kullanır.

89 Comments

  1. adrian

    16 Mayıs 2013 at 15:46

    yav hehe

  2. kaan

    15 Mayıs 2012 at 15:37

    almeyda sen 5. sınıfamı gidiyosun aynı yeri benimde yapmam gerekiyo

  3. gizem

    14 Mayıs 2012 at 20:37

    ben ödevimi bakmak istedim
    bir kaçına baktım sonra devamını ben getirdim

  4. seda

    07 Mayıs 2012 at 21:16

    çok uzun ya ödeve yazacaktım

  5. ömer

    07 Mayıs 2012 at 14:53

    alalalhım yorumlara bak ama azxda olsa ısıme yaradı

  6. Feyk

    02 Mayıs 2012 at 19:24

    çok bir şey yok beğenmedim daha doğrusu

  7. mehmet

    02 Mayıs 2012 at 18:04

    malll

  8. ali

    02 Mayıs 2012 at 18:03

    kakslar hadi verin şuna bir cevap

  9. seval

    02 Mayıs 2012 at 16:40

    bana ödev için lazım ç.k. sayfa 155 5. etkinlik konu TÜRKÜLER DOLUSU…….
    yaaaaaaaaaaaaaaaa.

  10. mihrican

    01 Mayıs 2012 at 14:35

    türkü duygu düşünce mutluluk vb duygulara göre yazılır şarkı is isteğe göre yazılır

  11. ismail

    01 Mayıs 2012 at 12:09

    herkez dogru söylüyor

  12. MESSİ

    26 Nisan 2012 at 21:01

    sf 155 5. etk 5. sınıf

  13. MESSİ

    26 Nisan 2012 at 21:00

    Türkçe sf. 155 teki 5. etkinlikte işime yaradı tüm 5’lere öneriyorum ve site kurucularına teşekkür ediyorum

  14. Ceyda

    26 Nisan 2012 at 11:03

    BeN 5. SıNıFa qiDiyoRuM. KitaBınıZ HakkıNda da bRz BiLqi VeRiRmiSİnİz?!

    • öğrnc

      26 Nisan 2012 at 20:31

      maalesef!!!!!!

    • seval

      02 Mayıs 2012 at 16:43

      bende 5. sınıfta yyyyyyyyıııııııııııııııııımmmmmmmmmmmmmmm…..

  15. aybike

    25 Nisan 2012 at 21:30

    konunun ismi türküler dolusu

    • nazlı

      28 Nisan 2012 at 14:47

      çk. ödevi sy. 155 5. etkinlik işime yaradı

  16. aybike

    25 Nisan 2012 at 21:29

    çal kit 155 de gerekli bu

  17. bermal

    23 Nisan 2012 at 12:35

    kıcık aldım

  18. bermal

    23 Nisan 2012 at 12:34

    nakadar pis bir siteymiş

  19. bermal

    23 Nisan 2012 at 11:48

    hepiniz doğru diyorsunuz arkadaşlar hiçbir işe yaramıyor

  20. ali

    22 Nisan 2012 at 15:27

    aradığım şey yok

  21. eda

    19 Nisan 2012 at 21:32

    bende çk sf 155 için açtım

  22. mustafa

    19 Nisan 2012 at 20:55

    şiirin adı türküler dolusu

  23. mustafa

    19 Nisan 2012 at 20:53

    bende türkçe çk 155.etkinlik için bu sıteyi açtımmmm!!!!!!

  24. kasım

    19 Nisan 2012 at 19:38

    türkülerin benzerlikleri neeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee vevaapppppppppppppppp bı bekliyorumsa

  25. necla

    18 Nisan 2012 at 19:22

    hiç bir şey anlamadım

    • dede

      15 Mayıs 2012 at 15:12

      bencedeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee

  26. dilan

    18 Nisan 2012 at 18:04

    eeeeehhh iyi

  27. fatmanur

    17 Nisan 2012 at 21:39

    güzel bence

  28. erdem

    17 Nisan 2012 at 10:34

    ye bu insanlar neler neler yazmış qrdeş yaa :)

  29. erdem

    17 Nisan 2012 at 10:32

    bence malca bişşeyyy

  30. hasan

    16 Nisan 2012 at 21:56

    bence güzel anlatılmış begendim .

  31. ela su

    16 Nisan 2012 at 20:15

    güzel ama şarkı ile ilgili bişey yok berbet bişey :))))

  32. gtavcmd

    16 Nisan 2012 at 19:43

    beyler bende türkçe kitabında odevim ayrıca ben selmaya katılıyorum:)))))

  33. muhammet

    16 Nisan 2012 at 18:45

    sanane

  34. sa€€t

    16 Nisan 2012 at 18:42

    türk çe çalışma 155 5, etkinlik help me

  35. berkan

    16 Nisan 2012 at 15:31

    Bencede Deniz sana ve diyer yorumculara da katılıyorum.

    başka birşey yazmaz i stiyenle yada şiir okumak

  36. deniz

    16 Nisan 2012 at 15:25

    çok kötüydü noktadan sonra küçük harfle başlamıştı. Hiç bir cümle türkü veya şarkıyla ilgili değildi.

  37. Buğra

    12 Nisan 2012 at 21:40

    çok güzel türkçe çalışma kitabı sayfa 155′in 5. etkinliğini yaptım yaaaaaaaaaaaaaaa o bana yeter bu siyeyi herkese tavsiye ederim bende baktım ama bakmasak bile kendimiz tahmin edebiliriz arkadaşlar :)
    evet güzel ama şarkı ile ilgili çok bir şey yok beğenmedim:(

    • öğrnc

      26 Nisan 2012 at 20:31

      aynen sen nası yazdın???????? (katılıyorum sana güzel site değil senanın sorusuna da c diyorummm)) bu arada 11111111111111111111111111111111111111111111111

  38. ilayda

    12 Nisan 2012 at 20:12

    sera benim ödevim de seninkinin aynısı

  39. yağmur şahin 5a 245 preveze i.ö.o

    11 Nisan 2012 at 21:37

    ah ödev ah

  40. yağmur

    11 Nisan 2012 at 21:36

    abi evet ağlığcam ıhı ıhı ıhı

  41. muhammet

    11 Nisan 2012 at 21:34

    yaaa aynen sen kimsin

  42. muhammet

    11 Nisan 2012 at 21:33

    ödev içi bir saatir arıyorum ama yok bende almina serayla söylediklerini diyorum 5. sınıf öğrencisiyim 155 5.etkinlik ayyyyyy bu ödev beni öldürücek deliriyorum

    • muhammet

      11 Nisan 2012 at 21:33

      aynen muhammet

    • sa€€t

      16 Nisan 2012 at 18:44

      aynen

  43. sonay

    11 Nisan 2012 at 18:02

    valla çok işime yaradı sağolun ya

  44. $£N@

    11 Nisan 2012 at 14:55

    yaaa bu siteyi yapanın allah belasını ……….. . o boşluğa istediğinizi yerleştirin ,
    şıklar
    A) versin
    B)vermesin
    C) hiçbiri

    • ali

      16 Nisan 2012 at 17:09

      orta

    • Kbartu

      25 Nisan 2012 at 21:29

      A-B-C arasında kaldım o yüzden ben A) diom

  45. sudenur

    11 Nisan 2012 at 09:45

    bende türkçe ç.k. 155 için lazım

  46. Sera

    10 Nisan 2012 at 23:41

    arkadaşlar ben 5. sınıf öğrencisiyim ve benimde türkçe ç.k. sayfa 155 5. etkinlik şiirin adı TÜRKÜLER DOLUSU mu?

    • $£N@

      11 Nisan 2012 at 14:13

      seracım bende orada kaldım türkçe ç.k.sf= 155 5.etkinlik şiirin adı TÜRKÜLER DOLUSU aynı yerde kalmışız.

      senin face var mı

  47. hakan

    10 Nisan 2012 at 20:14

    bende onun için yazacaktım doğukan ama kısa kısa buldum ilk baştan ortalara doğru yaz.teşekürler

  48. doğukan

    10 Nisan 2012 at 19:58

    türkçe 155 5. etkinlik yardım edin

    • aslı

      12 Nisan 2012 at 15:54

      benimde aynı 155. sayfa 5. etkinlik

  49. Aleyna

    10 Nisan 2012 at 19:56

    ya bence çok güzel şeyler yazmışlar ama bazıları gereksiz ve eksik kalmış…….

    • $£N@

      11 Nisan 2012 at 14:10

      aynen sana katılıyorum aleynacım canım doğru sölüyorsun canım

      • Kbartu

        25 Nisan 2012 at 21:28

        bu ne be canımlı cicimli mal mısın =) =) =)

        • Kbartu

          25 Nisan 2012 at 21:42

          kullandığım kelimeler için çok özür dilerim hepinizden.

    • MESSİ

      26 Nisan 2012 at 21:15

      bence de

  50. almeyda

    10 Nisan 2012 at 19:24

    çok güzel türkçe çalışma kitabı sayfa 155’in 5. etkinliğini yaptım yaaaaaaaaaaaaaaa o bana yeter bu siyeyi herkese tavsiye ederim bende baktım ama bakmasak bile kendimiz tahmin edebiliriz arkadaşlar :)

    • leydi

      17 Nisan 2012 at 11:05

      aynen bede türkçe kitabımı yaptım almeyda

  51. SELMA

    10 Nisan 2012 at 15:01

    biraz güzel ama yinede işime yaradı türkçe çalışma kitabı 155 ten 5. etkinliği yaptım ya o bana yeter

    • sude

      10 Nisan 2012 at 16:57

      selma hangi okula gidiyorsun.bende türkçe ç.k. 155 5. etkinlik için açtım.

      • emre

        11 Nisan 2012 at 15:52

        aynen öle

        • şüheda

          18 Nisan 2012 at 21:59

          bendeee türkü ile şarkı arasındaki farklarrr

        • EMRE

          02 Mayıs 2012 at 18:38

          bEndEkAtılıYoRum GarDaŞLaRLaR

      • Kbartu

        25 Nisan 2012 at 21:17

        aynen bende

      • ali

        26 Nisan 2012 at 17:39

        türkçe için gerekli 155. sayfa

        • belkıs

          03 Mayıs 2012 at 18:45

          tuh 155 sayfa ne yapcan

          • belkıs

            03 Mayıs 2012 at 18:45

            yuh

          • abc

            07 Mayıs 2012 at 15:31

            sen yarım akılısın

    • mehmet

      14 Nisan 2012 at 11:14

      yalan

  52. janpiyer

    09 Nisan 2012 at 20:06

    banada lazım türkü ile şarkınınbenzerlik ve farklılıkları

  53. derya

    09 Nisan 2012 at 17:42

    bana lazım türkü ile şarkının farklılıkları ve benzerlikleri ne olur yorum yapın ödev için gerekli….

    • SELMA

      10 Nisan 2012 at 15:03

      şarkı 3 5 satır arası değişir türkü bestelene bir şiirdir ve milli kültürümüzdürr

      • sude

        10 Nisan 2012 at 16:55

        bencede selma.sana katılıyom…

        • şüheda

          10 Nisan 2012 at 18:40

          ne ye katılmıyonkı

          • Kbartu

            25 Nisan 2012 at 21:16

            Hahahahahahahaa bence de :D

  54. ece

    07 Nisan 2012 at 14:43

    evet doğru diyorsun almina

  55. almina

    05 Nisan 2012 at 19:10

    evet güzel ama şarkı ile ilgili çok bir şey yok beğenmedim

    • alev

      10 Nisan 2012 at 14:54

      ewet bende sana katılıyorum

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>