Pazar , 20 Eylül 2020

Cogito Sözlük Açılış Manifestosu

Ne desem boş, adamlar bana kuracak cümle bırakmamış ki. Samimiyetinden zerre şüphe etmediğim bir dostumun ricası üzerine buraya ekliyorum, linkini de vereyim; http://cogitosozluk.org/post.php?eid=67477.

Aşağıdaki manifestoda yer almayan gözlemlerimden bahsedeyim; mevzubahis sözlüğe göz attım, hatta okudum epey bi tanım, yazar da oldum ne yalan söyliyim. Aşağıda bahsedilen çizgiye yaklaşmışlar fakat bazı noktalardan tam oturmamış, yeni bir sözlük olmanın handikaplarını yaşıyorlar. Israrla vurguladıkları, yorumu ve bilgiyi mizahi olarak sunma yönleri gelişmiş sağlam kalemler var gerçekten de, benim gördüğüm kadarıyla aklımda kalanlardan ‘uvey’ ve ‘trequartista’ bunlardan ikisi. Sözlüğün kimlik olarak çeşitliliği hedeflemesi güzel lakin dengeleri oluşturmak zor olabilir, burdan uyaralım kendilerini. Başka ne var, mesela yönetim bir hayli ilginç tanıtım faaliyetlerinin hazırlığı içerisinde imiş, iddialı olmak iyidir lakin iddia ispatı elzem kılar. Formatsavar diye  acayip bir girişimleri oldu, gayet orjinal bir başlıktı, yönetimin icadı, deneme süresince epey ilgi görmüş ama sanırım bazı yazarlar tarafından sözlüğün yapısına ters olduğu fikri ortaya atıldı, bu hususta da çok seçenekli bir oylamaya gidildi ve yeni bir formül bulana dek ara verildi formatsavar olayına. Bence çok hoştu, muhabbette aşırıya kaçan yoktu, sanırım sol frame’i etkiliyor diye haklı serzenişler vardı, ama herkese için uygun bir çözüm bulurlarsa bu konuda hakkaten takdir kazanırlar.

Yönetim provokasyon, küfür ve hakaret hususunda biraz fazlaca titiz. Sözlükte olay yani cogitoca mevzu butonu çok aktif kullanılıyor, bugünkü cuma mesajı çok samimiydi, geçen günki 19 mayıs ve yine 1 mayıs için yayınlanan duyurular da -uvey mahlaslı yazarın kaleme aldığı- epey keyifli idi. Ben sonradan okudum ama çok beğendim. Sözlükte yazarlığını sonlandıran ve yazarlığı sonlandırılan isimler için de cogito mezarlığı diye bir başlık açmışlar temsili olarak, güzel olan ise gönderilen her yazarın gönderilme gerekçesinin mevzu butonundan duyurulması, akıllarda şüphe kalmaması için güzel bir uygulama olmuş. Uzatmayayım, aşağıda bi sürü şey yazıyor zaten.

Samimiyetle yola çıkmışlar gibi, ne diyelim yolları açık olsun! Sözlük formatında bitireyim yorumumu: (bkz: işte o manifesto)

Sanal alemde özellikle genç nüfus arasında her geçen gün daha çok rağbet gören interaktif sözlükler camiasına yeni ve farklı bir sözlük katıldı: Cogito Sözlük!

Cogito Sözlük; ‘Her önüne gelen sözlük açıyor, ortalık sözlük kaynıyor!’ klişesine oluşturduğu orijinal ortam ile cevap vermeye hazırlanıyor.

Sözlükler dünyasına epey ses getiren bir başlangıç yapan, yeni bir sözlükten umulmayacak denli fazla ve nitelikli tanımların girildiği Cogito Sözlük, sözlük yönetimine getirdiği farklı anlayış ile de dikkat çekiyor. Sözlük yazarlarının taleplerini ve önerilerini doğrudan dikkate alan Cogito Sözlük yönetimi, sözlük için ortaya konulması düşünülen projeleri ise yazarların oylamasına tabi tutuyor.

19 mayıs 2011 gibi manidar bir tarihte resmi açılışını duyuran cogito sözlük, yeni bir sözlükten çok kalitesi ve seviyesiyle yerini sağlama almış bir sözlük imajı çizmektedir. Nitekim; ekşi sözlük, uludağ sözlük, itü sözlük, meydan sözlük, private sözlük, birebir sözlük, ihl sözlük ve mürteci sözlük gibi birbirinden farklı çizgilere sahip, sözlükler camiasının isim yapmış pek çok sözlüğünde aktif yazarlık yapmış ve halen de yapmakta olan, kaliteden ve seviyeden taviz vermeyen 300‘e yakın deneyimli sözlük yazarı ile yola çıkması cogito sözlük‘ün en büyük avantajı olmuştur.

Ünlü fransız filozof Réne Descartes’in latince ‘Cogito, ergo sum!’ yani ‘Düşünüyorum, o halde varım!’ manasındaki meşhur sözünden ilham ile isimlendirilen Cogito Sözlük; edep, ahlak ve saygı çerçevesinde beyan edilen her türlü fikre ve fikir sahiplerine ev sahipliği yapmaktadır.

‘İnsani fikre, samimi zikre 7/24 açık sözlük!’, ‘Gel, ne düşünürsen düşün, gel!’, ‘Kişilerin değil fikirlerin çarpıştığı sözlük!’ gibi sloganlarla adını daha şimdiden duyurmaya başlayan Cogito Sözlük; din, ırk, mezhep, cemiyet, ideoloji, parti, cinsiyet ayrımı yapmayan, provokasyona, sistemleşmiş dinlere, kutsal değerlere hakaret ve küfre prim vermeyen, ‘aranan, beklenen, özlenen’ sözlük profili çizen, esaslı bir düşünce platformudur.

Cogito Sözlük‘ü pekçok sözlükten ayıran özelliklerinden bazıları; gerçekleştirilmesi düşünülen her fikrin yazarların oylamasına sunulması, izahi yeterliliğin yanında mizahi yaklaşımın üst düzeyde olması, interaktif sözlüklerin kanayan yaralarından olan ‘nesil tartışmaları’, ‘nickaltı savaşları’, ‘troll yazarlar’, ‘seri eksiciler’, ‘özel mesajların okunması’ ve ‘feyk hesaplar’ gibi sıkıntılara orijinal çözümler sunması, gündemdeki gelişmeleri abartıya kaçmadan ve suyunu çıkarmadan değerlendiren yazar kadrosuna sahip olması, sözlükteki çeşitli sekmelerin ve butonların mizahi bir dille ele alınması, fikirlerin ilkelce çatışmasından değil özgürce tartışılmasından beslenmesi ve bünyesinde magazinsel jurnaller yerine edebiyat, felsefe, sinema, müzik, sanat, siyaset ve mizah gibi alanlarda paylaşımlar yapılmasıdır.

Cogito Sözlük‘e bakıldığında; sözlüklerde pek çok yazarın hazetmediği tematik tanımların tmtk butonu ile sözlüğün sol frame‘ine taşınmasının önüne geçildiği, cogi.tk butonu ile url link kısaltmanın cazip hale getirildiği, cogito caps çalışmaları ve mizahi yazı dizileri ile sözlüğün pratik olduğu kadar keyifli bir platforma dönüştüğü görülebilir..

Cogito Sözlük; henüz test sürecinde iken, günlük tanım sayısı bakımından pek çok sözlüğü geride bırakmış, sözlükler aleminde yukarı sıralara tırmanabilmeyi başarmıştır.

Kendisinde yazarlık potansiyeli gören, amatör yazı çalışması yapan, haber sitelerinde yazarlık yapan, çeşitli sitelerde editörlük yapan pekçok üyeye sahip olan Cogito Sözlük, bu üyelerin kendilerini ölçme adına da faydalı bir platform olma özelliği taşıyor. Öte yandan, ortaya çıkardığı ‘entelektüel tematik tanım’ kavramı ile özellikle üniversite öğrencilerine yönelik bir nevi ihtiyaca binaen ansiklopedi görevi görmeyi de hedefliyor. Farklı görüşlerin bakış açılarını aynı çatıda değerlendirebilen ve sentezleme gayesi güden sözlükte pek çok inanç ve düşünce sistemi gençler tarafından özgürce kritik edilmekte ve uygarca ele alınmaktadır.

Cogito Sözlük, genel kültüre ve kişisel donanıma katkı sağlayacak tanımlarla bilgilendirmenin yanısıra yüzlere tebessüm yerleştirmeyi de iyi bir sözlük olmanın gereklerinden sayıyor. Bu hususta mizahi yönden gayet dolu ve orijinal yazarlara sahip olduğu gerçeği, yalnızca kendi yazarlarınca değil, diğer sözlüklerdeki pek çok kişi tarafından da kabul görmüştür. Mizahın bağdaştırıcı unsur olma özelliğini dikkate alan sözlükte, bu yönü gelişmiş pek çok özgün yazar bulunmaktadır.

Cogito Sözlük, herhangi bir oluşuma tepki yahut alternatif olarak ortaya çıkmamıştır. Özel yahut kamusal herhangi bir ideolojiye, cemaate, cemiyete, kuruma, kuruluşa, vakfa, partiye, derneğe, birime bağlı olmadığı gibi, maddi manada ne reklam ne de propaganda amaçlı desteklenmeyen, tamamen özgür bir düşünce platformudur. gayesi, vizyonu ve misyonu doğrultusunda diğer sözlüklerle ortak eylemler, projeler ve yardım kampanyaları düzenlemek, topluma fayda sağlamak adına ittifak yapmaya hazır, bu konuda gerekli potansiyele sahip bir oluşumdur.

Cogito Sözlük‘te; k. atatürk rozetli kemaliste, türk ocağı’na bağlı ülkücüye, alperene, liberale, cüppeli takkeli tarikat ehline, cemaat mensubu şakirde, che guevara tişörtlü sosyaliste, komüniste, müslümana, hristiyana, yahudiye, ateiste, deiste, emoya, metalciye, repçiye, aleviye, sunniye, ak partiliye, chpliye, mhpliye, milli görüşçüye, sağcıya, solcuya, türk’e, kürt’e, ermeni’ye, laz’a, çerkez’e, zaza’ya, arap’a, rum’a, göçmene, ecnebiye yani herkese yer vardır. son derece armonik yapısıyla Cogito Sözlük; toplumsal kutuplaşmaları minimize etmeyi, sosyal mesajları her kesimin dilediği gibi yerine iletmesini sağlamayı kendine misyon edinmiştir.

Cogito Sözlük olarak diyoruz ki; tüm fikirler insani sınırlar dahilinde zikredilmeye değerdir, zikredilmesi de gerekir. Bu bakımdan tekraren dile getirmek gerekir ki edep, ahlak ve saygı çerçevesinde fikirleri dile getirmek, uygun sınırlar dahilinde sosyalleşmek insan yaradılışının getirdiği doğal bir temayüldür. Bu insani temayülü en uygun çizgide katılımcı beyin fırtınaları ile değerlendirmek Cogito Sözlük‘ün temel dinamiğini oluşturmaktadır. Tabiatiyle her güruh, kendini tebliğ ve temsil imkanını bulacağı çağdaş bir düşünce platformuna ihtiyaç duymaktadır. Sözlüğün gayesi bu ortak ukdeyi mümkün mertebe gerçekleştirmektir. Cogito Sözlük, fikirlerin sümenaltı edilmesine ve baskılar yoluyla sindirilmesine asla izin vermeyecek, maddi menfaat peşinde koşmayacak bir oluşumdur.

Cogito Sözlük; pek çok interaktif sözlükte geçerli olan ve onların neredeyse yok olmasına neden olan, yok olmayanların ise temsil ettikleri değerlerden uzaklaşmasına maalesef kapı açan ‘Yazar olsun da çamurdan olsun, önemli olan daha çok tıklanmak, daha çok reklam getirisi elde etmektir!’ mantalitesine şiddetle karşı çıkmakta, yazılmaktan çok okunmaya önem vermekte, seviyesini ve kalitesini belirli bir kalibrenin üzerinde tutarak kalıcı olmayı düşünmektedir.

Cogito Sözlük; kısa zamanda yerini sağlamlaştırarak kamusal meselelere duyarlı, aktif bir gençlik kürsüsü, dolayısıyla tavrı ve duruşu net bir sivil toplum örgütü haline gelmeyi amaçlamaktadır.

Cogito Sözlük‘e; internet adres çubuğuna cogitosozluk.org veya cogito-sozluk.com yazarak ulaşabilirsiniz.

twitter adresi: twitter.com/cogitosozluk
facebook adresi: facebook.com/cogisozluk

Hakkında Yavuz Fatih Ataman

Köşe Yazarı

9 comments

  1. cogito sözlük duruluyor mu la?

  2. evet çok kaliteli bir sözlük cogito. recep tayyip erdoğan’ı eleştirdiğinizde direk mesaj kutunuza küfürler yağıyor. sonrada neden sözlükte muhalefet yok diye ağlıyorlar. sen her başlığı sansürlersen, her entryde o yazara küfredilmesini engellemezsen ancak tep tip cahil insanlarla takılırsın.

    • Yavuz Fatih Ataman

      bu konuda polemiğe girecek halim de yetkim de yok, açıkçası böyle eleştirilerin de samimi ve temiz olduğunu sanmıyorum. avukatı değilim sözlüğün, o yüzden sözlük yöneticisine sordum bu mesajınızdan sonra ‘aslı var mı?’ diye.
      cevabını izniyle yapıştırıyorum buraya:

      ”edep ve ahlak çerçevesinde eleştirmişse zaten tanımı silinmez, bizim silmediğimiz tanımdan dolayı özel mesajla küfür yemişse bu vahim bir durum lakin bizzat bana iletebilir.. bunu defaatle söylüyorum zaten şikayeti olan yönetime ulaşsın diye.. ama mevzubahis küfürlü mesajı da bize iletmeleri gerekiyor.. ayrıca biz kimsenin parmaklarını yönetemeyiz, adamın karakterini de yazdıklarından net olarak çıkaramayız, varsa ciddi bir durum gerekli ceza elbette verilecektir kim olursa olsun.. etik olarak da özel mesaj okunmayan bir sözlük olacağımızı en başta belirttik.. sözlükte muhalefet yok diye ağlamış mıyız?? sorar mısın ben de mi ağlamışım?? =) tövbe tövbe!! her başlığı sansürlüyormuşuz, enteresan vallahi.. yok yok biz direk yazarları göz altına alıyoruz!! mesela hemen bu arkadaşı tespit edip aldıralım merkeze.. hey Allah’ım ya!! küfre karşı duyarlılığımızın da sözlükteki herkes farkında, boş konuşmuş bunu söyleyen maalesef.. hele son cümlesindeki ‘tek tip cahil insanlarla takılmak’ ifadesinden bu arkadaşın menfi niyetli yahut provokatif olduğuna kanaat getirmek zor değil.. yine de cogito sözlük yazarı ise baş üzre yeri vardır, gelsin konuşalım..”

  3. Yavuz Fatih Ataman

    ‘bu üç tanınan sözlüğün isimlerini gizleyin, 10 kişiye sorun, yüzde doksanından fazlası ayırt edemeyecektir.’ GÜZEL BİR TESPİT

    ‘bu sözlüklerin eskisinden çok daha fazla cinselliğe yer vermesinden, inançlı insanların kutsallarına hakaret etmesinden ve inançları ile dalga geçmesinden kaynaklanmaktadır.’ MAALESEF DOGRU

    fakat cogito sözlük çok iyi bir alternatif olabilir mi? emin değilim. nitekim sözlüğün başındaki adam kendi halinde yarı çalışan yarı öğrenci biri. ideali ise bir sözlük patronu olarak reklam geliri götürmek değil, inşallah kızmaz bana ama adam vatan-millet-bayrak derdinde olan, dayısı mayısı olmadığı için talihini yaratmak zorunda olan bir ademoğlu. aslında bu durum biraz ümitvar ediyor beni, beklentisiz olmak iyidir. kapitalizmin ağına yakalanmaz, dünyevi gelirler için değerlerine halel getirmezse mütevazı da olsa kalıcı olur.

    bu mütevazılıktan kastım; mürteci sözlük gibi aşırı içe kapanık, kendin pişir kendin ye modeli değil, ihl sözlük gibi belli bir güruhu parsellemeye yönelik değil, yeşil sözlük gibi ya istiklal ya ölüm narası atarak yok olmak da değil.

    ben bu yazıyı yazdığımdan beri daha çok girer oldum cogito’ya, gülüyorum valla. gerçekten vaadettikleri mizahi atmosferi veriyor. o kadar hüsnüzan edilen cafcaf’ın ancak tebessüm koyabildiği yüzüme bildiğin hababam sırıtışı yerleştirebiliyor adamlar.

    hasılı, bu yazıyı rica üzre yazdım ama bu yazı bana cogito’yu keşfetme imkanı verdi.

    • bana cogito sözlükte yazar mısın dediğinde bu sözlüğün başındaki adam, ona umarım bu sözlük herhangi bir sözlüğün devamı gibi sadece sanal kalmaz dedim. bu sözlüğün biraz ihl, biraz ekşi, biraz ihh, biraz mazlumder, biraz genç siviller türü bir sivil toplum kuruluşu olması gerektiği yönünde dileklerimi belirttim. sizin dediğiniz gibi dar alana saplanıp kalmak bu sözlüğün üstesinden gelmesi gereken en büyük engel olacak sanırım. bu da sözlük yöneticilerinin daha fazla kaliteli insana ulaşmak için ne kadar çaba göstereceklerine bağlı biraz da.
      umalım da bu sözlük sadece ekşiye değil yukarıda saydığım isimlere de hoş bir alternatif olsun.

      • Yavuz Fatih Ataman

        evet, temenninizde haklısınız, aksi takdirde yeni bir oluşumun pek bir faydası olmaz, gerekçesi de kısır kalırdı. cogito sözlük’te eleştirilecek noktalar var elbet, zira yeni bir sözlük henüz ama ben çabalarını takdire şayan gördüm, açıkçası küfür ve hakaret mevzusunda kısıtlamaları samimi ve gerekli görüyorum. bir de konu bolluğu var, pekçok açılmamış başlığı tecrübelerinizle çok dolu biçimde açabiliyorsunuz, doğrudan reaksiyon alıyor. en göze batan kısmı mizah, beni de en çok cezbeden desem doğru olacak. sözlükte mizahi yönü kuvvetli pekçok isim var, daha da ilginci bunlardan 4 tanesi zaten sözlüğün yöneticisi. çeşitlilik adına da çaba sarfettiklerine inanıyorum, birkaç gün evvel ‘düğün’ konusunu işleyen sözlük, geçen gün ‘eczacılık’, bugün ise ‘evrim’ üzerine tanımlarla zenginleştirilmiş. sanırım konular belirleniyor spontan olarak. bu güzel bir renk katıyor. madem dolacak içi, böyle dolsun.

        kendimi cogito sözlük sözcüsü gibi hissetmeye başladım. :)

  4. interaktif sözlük uygulamasının mucidi ekşi sözlük’ün varolan sözlükler içindeki yeri herkesin malumu.
    bu sözlüğe rakip olabilecek, onların popülerlik seviyesine ulaşabilecek alternatif sözlük ise nerdeyse yok gibi.
    uludağ veya itü ,ekşinin alternatifleri değil kesinlikle.
    bu üç tanınan sözlüğün isimlerini gizleyin, 10 kişiye sorun, yüzde doksanından fazlası ayırt edemeyecektir.
    bu yüzden artık ekşi ve türevleri gerçekten ekşi tadı vermeye başlamıştır.
    Bu hem artık ilk zamanlardaki heyecanın yok olması ve bu heyecanı geri getirecek yeni orijinal fikirlerin ortaya çıkamamasından hem de bu sözlüklerin eskisinden çok daha fazla cinselliğe yer vermesinden, inançlı insanların kutsallarına hakaret etmesinden ve inançları ile dalga geçmesinden kaynaklanmaktadır.
    bu sebeple bunlara alternatif olabilecek, ilke ve prensipleri olan, insana ve insanın her türlü inancına sonuna kadar saygı gösteren, yeni şeyler söyleyebilen, sadece sanal alemde kalmayıp aktif bir sivil toplum rolünü benimseyen yeni sözlük sitelerine ihtiyaç doğmuştur.
    işte cogito sözlük böyle bir ihtiyacın ürünüdür.
    yukarıda söylediğim şeyleri yapmaya çalışan bir ihl sözlük vardı önceleri ama artık o da maalesef ekşi türevi olma yolunda emin adımlarla ilerlemektedir.
    bu sebeple yukarıdaki manifestoda bahsedilen şeyler çerçevesinde cogito sözlük bir boşluğu doldurma misyonunu yüklenmelidir.
    prensip ve ilkelerinden taviz vermeden popülerliğin şehvetine göz dikmeden, ihl sözlük’ün bir ara doldurur gibi olup dolduramadığı ama sadece ihl’lier gibi değil bütün özgür düşünceli, aydın, vizyonlu insanların -her ne görüşten olursa olsun- özlemle doldurmasını beklediği bir alanın sorumluluğunu almaya namzet olarak ekşi ve türevlerine tek alternatif olma yolunda emin adımla ilerlemelidirler.

  5. Hasan Köroğlu

    Cogito Sözlük bu açıklamasıyla en kaliteli şeklinin ne olduğunu gösterdi: Çok az okuyan, çok az izlenim eden, ama çok konuşayazacak şeyi olan birisi bu manifestoyu yazmış. Yani bu sözlüğün en akıllı adamlarından biri yarım adam, bir çeşit konuşan zombie. Sözlüğe sonradan katılacak olanlar ise bu manifestoyu yazan kişiden çok çok daha kalitesiz insanlar oalcak.

    Arkadaş, amma da çok taktın sen bu Cogito Sözlük’e diyenlere cevabım: Başka isim mi yoktu da kalitesiyle bilinen bir derginin ismini alıp beyinsizlik emaresine dönüştüreceksiniz?

    • Yavuz Fatih Ataman

      ilginç bir yorum. hedefinizdeki isim gözlemlerimi aktaran ben mi? yoksa manifestoyu yazanlar mı?
      yani eleştirdiğiniz nokta nedir bilmiyorum ama yine de ‘yarım adam’ bir hakarettir hakeza ‘konuşan zombie’ de, bu sebeple üslubunuza bakıyorum da pek müspet bir gaye sezemiyorum nedense.

      öte yandan bu yazıyı ve alıntıyı sosyal medya haber yönetimine danışarak, sakıncası olup olmadığını sorarak paylaştım.
      sizi tanımıyorum ama cogito sözlük’e çok takan biri olduğunuzu itiraf ediyorsunuz, anlaşılan onlar sizi pek takmıyor.
      ama yine de ben size cevap vereyim: cogito dergisi’ni savunma kaygısıyla iyi niyetle bir araya gelmiş bir platforma kin besliyorsanız, orjinalliğinizden dolayı tebrik ederim.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir